Muhumbulelwa muthihi o farwa kha bulayo ḽa Mabuke

Tshiṱori nga Elmon Tshikhudo. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.

Mapholisa vho ita mvelaphanḓa nga u fara muhumbulelwa kha bulayo ḽa ṅwedzi wo faho wa mudededzi wa tshikolo u bva Tswinga. Muhumbulelwa, naho zwo ralo, u na vhushaka na muporofita wa Sibasa ane a vha  Sikhubu, ane a ḓivhiwa kwine sa Muporofita Muritho, ane a khou senga milandu zwa zwino.

Ndinainwi Mabuke (26), mudededzi wa tshikolo tsha fhasi u bva Tswinga, o thuntshiwa a lovha musi a tshi khou namela thekhisi ngei Thengwe Matshetshete nga matsheloni a ḽa 11 Khubvumedzi. O vha a tshi kha ḓi tou bva u bva kha tshifhinga tsha thabelo ya vhusiku hoṱhe musi muthu a sa ḓivhei a tshi bvelela nahone a thuntsha.

O ḓou lovhela henefho fhethu. Mureili wa thekhisi wa minwaha ya 55 na mufumakadzi wa minwaha ya furaru-sumbe vho ponyoka vho huvhala vhukuma.

Mabuke o vha o vhetshelwa u ḓivhonadza khothe ya Dzingu ya Ḓorobo ya Kapa nga ḽa 17 Khubvumedzi u ṋea vhuṱanzi kha mulandu wa u tzhipa une wa khou hweswa Sikhubu. O farisa muporofita Muritho nga khuwelelo yau tzhipa, u bva kha zwine zwa pfhala, o hana u phumula mulandu naho o vha a tshi khou tsikeledzwa uri a ite nga u ralo. O vhulahwa hu sa athu fhela vhege a sa athu u ṋea vhuṱanzi.

Tsini na hayani, Muporofita Muritho a re na miṅwaha ya 40 na ene u khou sedzana na milandu ya u tzhipa. Vho hanelwa beiḽi nga murahu ha musi vho no tzhipa musidzana wa miṅwaha ya 14 ofisini yavho kerekeni yavho ngei Sibasa nga ḽa 9 Ṱhangule. U dovha avha muhumbulelwa wa u tzhipa mufumakadzi wa miṅwaha ya 20 nga 2024, nga tshifhinga tsha braai nḓuni yawe ngei Tswinga.

Nga murahu ha musi Mabuke o no vhulawa, miraḓo ya tshitshavha tshapo yo amba nga maipfi a fhasi, vha tshi tenda uri u vhulaha hawe zwi tshimbidzana na mulandu wa u tzhipa wo lindelwaho ngei Cape Town.

Nga u ṱavhanya nga murahu ha u thuntsha, ho mbo ḓi vha na nḓila yo dzikaho ya vhathu vhe vha vhulahwa. U zwima ho bveledza musi Tshigwada tsha Vhembe Task tshi tshi fara munna nga Ḽavhuṱanu, ḽa 21 Ḽara, malugana na tshiwo itshi.

Mafhungo a u bvelela o thoma u ambeswa nga masiari eneo, fhedzi mapholisa a vho ngo kona u khwaṱhisedza u farwa naho hufhio. Ndi nga Swondaha fhedzi, ḽa 23 Ḽara, he vha khwaṱhisedza uri munna o hweswa mulandu wa u vhulaha Mabuke.

Muhumbulelwa, Vho Andani Madzhie (27), vho ḓivhonadza Khothe ya Madzhisiṱiraṱa ya Mutale nga Musumbuluwo, ḽa 24 Ḽara, nahone vho hweswa mulandu wa u vhulaha malugana Mabuke na milandu mivhili ya u lingedza u vhulaha malugana na mureili wa thekhisi, Vho Colbert Ndwambi na mufumakadzi wavho Vho Livhuwani Marema (69).

Nga tshifhinga tsha u bvelela ha Madzhaee, o vhudziswa uri ndi vhuimeleli vhufhio ha mulayo vhune a ḓo vhu takalela, fhedzi o nanga u ṅwalisa tshumelo dza ramilayo wa phuraivethe. Mulandu wo fhiriselwa phanḓa nga ḽa 2 Nyendavhusiku uri u kone u mu ṋea tshifhinga tsha u wana ramilayo.

Naho hu si zwinzhi zwine zwa nga bviselwa khagala nga ha mulandu uyu, muambeli wa mapholisa wa Vhembe W/O Vuledzani Dathi vho vha vho vhofholowa kha u khwaṱhisedza uri hu khou lavhelelwa u farwa hunzhi.

Musi u farwa hu tshi khou bveledzwa, mbudziso khulwane i kha ḓi vha hone: Naa u vhulahwa uhu hu nga vha hu tshi tshimbidzana na mulandu wa u tzhipa wo lindelaho we mufu Mabuke a vha o vhea kha Muporofita Muritho kana zwoṱhe zwo vha zwi tshi tou vha u ṱangana ha zwithu?

Dathi vho vha vha sa ḓo dovha vha amba, nga nnḓa ha u amba uri ṱhoḓisiso dzi kha ḓi bvela phanḓa.

Musi vha Limpopo Mirror vha tshi dalela vhupo honoho vha vhudzisa nga ha muhumbulelwa, a hu na zwinzhi zwe zwa vha zwi tshi nga gudiwa nga ha Madzhie. Vhadzulapo vha henefho vho vha vha tshi mu ḓivha fhedzi sa muthu ane a dzula nḓuni ya Muritho ngei Tswinga. U ri ndi shaka wa muporofita kana mushumi ane a ḓiḓivhadza a zwi pfali. Ho vha hu tshi pfi o shuma sa mureili wa Bolt kha Sikhubu.

Zwe zwa vha zwo itea vhusikuni ha u vhulaha zwi nga vha zwi tshi khou dzumbulula nga maanḓa.

Vhusiku ha musi hu sa athu vhulahwa, Mabuke o vha e tshumeloni ya vhusiku hoṱhe ngei Kerekeni ya Vhuporofita House of Cana. Thabelo ya vhusiku hoṱhe yo vha yo farwa nga Muporofita Wesly Rolindela, khonani ya tsini i ḓivheaho ya Sikhubu. Hu dovha ha pfi, musi madekwana a tshi khou bvela phanḓa, muporofita wa mueni o mu ḓivhadza tshivhidzo sa mueni wa ndeme.

Maambiwa ndi a uri vhusiku ha nga phanḓa ha tshiwo itshi, muhumbulelwa o farwaho o ya kerekeni na vhaṅwe vhanna vhavhili u sumbedza na u ṱalula Mabuke kha vhavhulahi vhawe. Zwi vhonala uri muhumbulelwa u a ḓivha vhukuma mufumakadzi o vhulahwaho musi vha tshi dzula muvhunduni muthihi.

Hu pfi muhumbulelwa o dzudzanya bulayo iḽi nga nḓila ya ṱhingo, a tshi khou amba na muporofita musi wa u fhedzisela a tshi kha ḓi vha dzhele. Mavharivhari ndi a uri, nga murahu ha u vhulahwa ha Mabuke, o vha o no wana luṱingo lwa u fhululedza u bva kha muporofita u itela mushumo wo itwaho zwavhuḓi nahone o ṋewa ndaela dza u fhelisa luṱingo lwe lwa shumiswa kha u pulana, fhedzi ho ngo vhuya a i laṱa.

Vho Bennedict Nalana vha Pfanelo dza Vhuthu dza Mutale kha Vhoṱhe, dzangano ḽine ḽa khou lwela pfanelo dza tshitshavha, ḽo khoḓa mapholisa uri mushumo wo itwaho zwavhuḓi.

“Ro vha ro amba tshifhinga tshoṱhe uri u vhulaha uhu hu na vhushaka na mulandu wa u tzhipa une wa katela Muritho. Hoyu munna ho ngo dzhia vhukando e eṱhe, nahone ri humbela mapholisa uri vha fare vhahumbulelwa vha sa athu badelwaho. Vha fanela u dovha vha ṱoḓisisa nḓila ye ṱhingokhwalwa ya shumisa ngayo seleni dza dzhele. Vhalindi vhoṱhe vha re na vhuleme vha fanela u hweswa vhuḓifhinduleli,” vho ralo.

Ṱhoho ya tshifanyiso:

Date:28 November 2025

By: Elmon Tshikhudo

Elmon Tshikhudo started off as a photographer. He developed an interest in writing and started submitting articles to local as well as national publications. He became part of the Limpopo Mirror family in 2005 and was a permanent part of the news team until 2019. He currently writes on a freelance basis, covering human rights issues, court news and entertainment.

Read: 369