Vutshila Magaisa o pfufhiwa kha SA Literary Awards dza nanwaha

Tshiṱori nga Thembi Siaga. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.

Vhutsila Magaisa, mugudiswa wa murole wa 11 u bva kha tshikolo tsha nṱha tsha Akani kha muvhundu wa Tiyani, o Pfufhiwa kha Vhurendi kha Pfufho dza Maṅwalwa a Afrika Tshipembe dza 2025 obva phandac.

Vhuṱambo ho vha hone nga ḽa 11 Lara ngei Roodepoort Theatre & Museum wa Gauteng. Vhahulisei vha fhiraho 200 vho dzhenela vhuṱambo ha SALA ha vhu 20, hu tshi katelwa na Minisiṱa wa Mitambo, Vhutsila na Mvelele Vho Gayton McKenzie, vhe vha ṋetshedza ḓiresi ya ndeme.

Yo thomiwa nga 2005 nga vha Rite Associates, nga u shumisana na Muhasho wa Mitambo, Vhutsila na Mvelele, SALA i pembelela vhukoni kha khethekanyo dza 16 dza maṅwalwa kha nyambo dzoṱhe dza 11 dza tshiofisi dza Afrika Tshipembe. Pfufho dzi khwaṱhisedza u fhambana ha luambo, vhuḓiṱalusi ha mvelele na vhufa ha maṅwalwa.

Vhutsila ndi munwali wa Vhutsila Bya Vutlhokovetseri, anthology ya vhurendi ha Xitsonga yo gandiswaho nga 2023. O wana thanziela, tshiphuga na pfufho ya masheleni ya R30,000. Bugu i amba nga ha mafhungo a matshilisano a musalauno Afrika Tshipembe na kha ḽifhasi ḽoṱhe.

Vutshila ndi ṅwana wa vhuvhili wa muṅwali o ḓivheaho wa muṅwali o ṱanganedzwaho na muṱanganedzi wa Mulaedza wa Ikhamanga Vho Themba Patrick Magaisa, vhane vha ḓivhiwa nga vhathu vhanzhi sa TP Magaisa. O amba uri khotsi awe vho ṱuṱuwedza lufuno lwawe lwa u ṅwala. “Ndi humbula uri ndo vha ndi na miṅwaha ya fumi-malo musi ndi tshi thoma. Zwe khotsi anga vha zwi swikelela zwo nṱuṱuwedza, nahone ḽiṅwe ḓuvha ndo vha ṋea tshirendo tshanga tsha u thoma. U bva henefho, a tho ngo vhuya nda litsha u ṅwala,” o ralo.

Musi a tshi humbula nga ha pfufho yawe, o engedza nga uri: “Ndi ḓipfa ndo fhaṱutshedzwa na u huliswa ngauri a zwo ngo leluwa u wana pfufho iyi. U dzhielwa nṱha uhu hu nṱuṱuwedza uri ndi bvele phanḓa na u ṅwala. Ndi ṱoḓa u guda na u phasa maṱiriki anga, nahone ndi ṱoḓa u bvela phanḓa na u ṅwala bugu dzine dza ḓo ita uri ndi dzhielwe nṱha nga ho engedzeaho.”

Vatshila o amba zwauri tshipikwa tshawe na Vuthila Bya Vutlhokovetseri ndi u ṅwala bugu ine ya amba nga ha vhutshilo ha muṅwe na muṅwe. “Ndi humbula uri ndo bvelela. Muvhali muṅwe na muṅwe u ḓo wana maanḓa a u sedzana na vhutshilo ha ḓuvha na ḓuvha nga tshivhindi, nahone vha ḓo dovha vha guda zwo engedzeaho nga ha vhurendi na luambo lwa Xitsonga,” u ralo.

Khotsi awe vhari vho vha vha tshi ḓihudza na u ḓiṱukufhadza. “A si ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe hune vhana vha ṱuṱuwedzwa nga zwine zwa itea hayani. Ndo vha ndi tshi dzula ndi tsini nae, ndi tshi khou polisha mushumo wawe. Vho dovha vha vhuelwa nga zwinzhi nga Miṱangano yashu ya ṅwaha nga ṅwaha ya TP Magaisa Writers,” vho ralo.

Date:26 November 2025

By: Thembi Siaga

Thembi Siaga started as an intern during 2021. He assisted with video photography and editing. He also produced numerous small documentaries, focusing on the Vhembe region and its people. Currently he works as a freelance journalist, covering stories in the Elim area. Thembi studied at the Tshwane University of Technology, where he completed his diploma in Journalism in 2021.

Read: 374